Jak korzystnie przeprowadzić rozwód lub separację

Rozwody.Katowice.pl jest praktycznym przewodnikiem po tematyce rozwodów i prawa rodzinnego dla osób poszukujących pomocy prawnej. Znajdziesz w nim informacje przydatne w sprawach o rozwód, alimenty, kontakty i opiekę nad dziećmi, podział majątku małżeńskiego oraz innych kwestiach związanych z rozwiązaniem małżeństwa. Chcemy, aby nasz skromny serwis był darmowym asystentem, który pomoże sprawnie i skutecznie przeprowadzić sprawę. Wszelkie udostępniane treści są darmowe i można je wykorzystywać we własnych sprawach.


Dowiedz się krok po kroku jak przeprowadzić sprawę o rozwód.

Apelacja w sprawie rozwodowej

Od wyroku sądu okręgowego w sprawie o rozwód służy apelacja. Dowiedz się jak wnieść apelację w sprawie rozwodowej i dlaczego tak ważne jest dobre sporządzenie apelacji

Zanim wniesiesz apelację

Aby wnieść apelację konieczne jest uprzednie wystąpienie do sądu z wnioskiem o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (tzw. wniosek o uzasadnienie wyroku). Wniosek składa się w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, niezależnie od tego, czy strony były obecne przy ogłoszeniu czy też nie. Wniosek o uzasadnienie wyroku jest wolny od opłaty sądowej.

Od chwili doręczenia wyroku z uzasadnieniem strona ma dwa tygodnie na wniesienie apelacji do Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Jest to więc stosunkowo krótki okres, w którym należy przeanalizować sytuację i oszacować swoje szanse w postępowaniu odwoławczym, zbudować całą argumentację oraz sporządzić apelację w formie pisma sądowego.

W przypadku, gdy przeoczy się 7-dniowy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, apelację można wnieść jeszcze w ciągu 2 tygodni od upływu tego terminu (czyli łącznie w okresie 3 tygodni od dnia ogłoszenia wyroku). W razie uchybienia terminu bez swojej winy można wnieść o jego przywrócenie, podając we wniosku przyczynę niezłożenia wniosku o uzasadnienie w termine. Możliwe jest przy tym wniesienie o przywrócenie zarówno terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, jak i terminu do wnisienia samej apelacji. Przywrócenie terminu jest jednak sytuacją wyjątkową i musi być uzasadnione obiektywnymi przyczynami losowymi (np. pobyt w szpitalu).

Podsumowując: jeśli zamierzasz wnieść apelację, pilnuj terminu!

Apelacja – dlaczego jest taka ważna

Apelacja jest sformalizowanym pismem, które powinno zawierać  oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w części, zwięzłe przedstawienie zarzutów, uzasadnienie zarzutów,  powołanie (w razie potrzeby) nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później, a ponadto wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.

Skuteczność apelacji zależy przy tym – co oczywiste – od wadliwości wydanego przez sąd pierwszej instancji wyroku. Jednocześnie jednak trzeba mieć świadomość, że sąd drugiej instancji bada sprawę w granicach apelacji, a zatem w granicach zaskarżenia (całość lub część wyroku) oraz w granicach złożonych przez stronę zarzutów odnośnie do postępowania. Wobec tego może dojść do sytuacji, że pomimo istnienia błędów w postępowaniu i wyroku sądu pierwszej instancji (błędów proceduralnych), sąd drugiej instancji nie zmieni zaskarżonego wyroku, gdyż strona tych błędów nie zarzucała w apelacji. Jakkolwiek w sprawach rozwodowych reguła ta nie jest przestrzegana tak ściśle jak w innych procesach, to jednak prawidłowa apelacja pozostaje fundamentem, na którym opiera się zakres postępowania odwoławczego i treść wyroku sądu apelacyjnego.

Warto więc poświęcić sporo uwagi na wnikliwą analizę uzasadnienia wyroki i należyte sporządzenie apelacji, gdyż późniejsze jej rozszerzenie – pomimo iż dopuszczalne – może nie odnieść pożądanego skutku, gdyż sąd nabierze już swojego przekonania w sprawie. Wskazanie wszystkich zarzutów w apelacji jest więc w interesie apelanta, gdyż na siłę argumentacji często składają się drobne szczegóły, które dopiero zręcznie ujęte w odpowiednią całość mogą przekonać sąd do zmiany wyroku.

Co można zarzucać w apelacji

Wśród najczęściej pojawiających się zarzutów apelacyjnych znajdują się tzw. zarzuty faktyczne, czyli zarzuty nieprawidłowego ustalenia faktów lub nieprawidłowej oceny zebranych dowodów (głownie zeznań świadków). Zarzuty te formułowane są najczęściej na tle winy i alimentów, rzadziej władzy rodzicielskiej i kontaktów z dziećmi. Sformułowanie zarzutu w apelacji polega na przytoczeniu okoliczności, które zdaniem apelanta błędnie ustalił sąd, oraz przytoczeniu jednocześnie prawidłowego stanu rzeczy, a w uzasadnieniu podaniu argumentów dlaczego ustalenia sądu strona uważa za nieprawidłowe. Często za podstawę prawną zarzutów podaje się przy tym przepisy o postępowaniu dowodowym.

Drugą grupą zarzutów są tzw. zarzuty materialne, czyli zarzuty błędnego zastosowania prawa rodzinnego (jako prawa materialnego). Zarzuty te składa się wówczas, gdy sąd ustaliwszy prawidłowo fakty błędnie ocenił sytuację prawną stron, gdyż nie zastosował odpowiedniego przepisu lub dokonał błędnej jego wykładni  (np. ustaliwszy, że pożycie ustało całkowicie 3 lata temu, sąd ocenił, że nie nastąpił jeszcze trwały rozkład pożycia w rozumieniu art. 56 § 1 k.r.o.).

Jakkolwiek w środowisku prawniczym panuje pogląd, że nie należy łączyć ze sobą zarzutów “faktycznych” i “materialncyh” (co rzeczywiście co do zasady jest uzasadnione), to jednak strona nie jest w żaden sposób ograniczona w sposobie ich formułowania. Można zatem śmiało powiedzieć, że strona powinna w apelacji zarzucać wszystko, z czym się nie zgadza.

Warunki formalne i opłaty

Apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok – do sądu okręgowego. Oprócz wskazanych już powyżej terminów i elementów, apelacja musi zawierać wszystkie cechy pisma procesowego, w tym zawierać oznaczenie sądu, oznaczenie stron, nazwę pisma, sygnaturę akt sprawy, podpis oraz kopię pisma i załączników dla strony przeciwnej.

Od apelacji w sprawie rozwodowej wnosi się opłatę w wysokości 600 zł płatną na konto sądu okręgowego, który wydał wyrok. Strona, która nie może pokryć opłaty bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie lub rodziny może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. Wniosek o zwolnienie z ksoztów składa się wraz z apelacją, najlepiej jako jeden z punktów w treści samej apelacji. Wraz z wnioskiem koniecznie należy złozyć odpowiedni formularz o dochodach i stanie majątkowym.

Odpowiedź na apelację

Strona, która nie złożyła apelacji może wnieść odpowiedź na apelację drugiego małżonka w terminie dwóch tygodni od doręczenia jej apelacji przez sąd. Odpowiedź na apelację wnosi się bezpośrednio do sądu apelacyjnego, który doręczył apelację. W odpowiedzi można zaprezentować swoje stanowisko podając, czy domaga się oddalenia apelacji (i w jakim zakresie), ustosunkować się do zarzutów apelacyjnych, podnieść własne zarzuty wobec apelacji, powołać nowe fakty i dowody, czy też domagać się ustanowienia adwokata z urzędu. Odpowiedź na apelację nie jest przy tym obowiązkowa i decyzja o jej wniesieniu zależy od strony.

W odpowiedzi na apelację najczęściej rozwija się argumenty przytoczone w wyroku sądu pierwszej instancji, z uwzględnieniem kierunku zarzutów apelacyjnych. W sprawach o rozwód upływ czasu od chwili wydania wyroku do chwili rozpoznania apelacji może być na tyle znaczący, że spowoduje zmianę okoliczności powodującą konieczność zmiany wyroku (np. z uwagi na zaistnienie w międzyczasie trwałości rozkładu pożycia małżeńskiego).